Wioski w Rudawach

Mapa

Otwórz mapę
Rudawy Janowickie
turystyka, tajemnica, marzenia...

Historia Wojanów

Wojanów 

350-360 m n.p.m.

Miejscowość położona na wysokości 350-360 m n.p.m., jej wschodnia część dotyka Gór Sokolich. Należy do gminy Mysłakowice. Domy tej wsi rozciągnięte są po obu stronach rzeki Bóbr.

 

 


Historia
Wojanów stanowi jedną z najstarszych wsi w okolicy Rudawskiego Parku Krajobrazowego. Wzmiankowana jest w dokumentach około 1281 r. Przydomek właściciela tejże wsi, (wymienia się go w dokumentach w 1299 roku) Siegfrida  Zedlitz von Schildow , przyczynia się do nadania nazwy wsi – Schildau. Niektórzy jednak sądzą, że to jego przydomek powstał od nazwy wsi. Nazwa ta widnieje w zapiskach z 1281 r., następnie Schildow (1312 r.), Scildau (1361 r.), Schildau (1596 r.), Sarbiewo (1945 r.), Wojanów (1946 r.)


Od XIII do XVIII w. Wojanów z małymi przerwami należał do rodziny Zedlitzów. Najkrócej posiadał wieś Dietrich von Runge. W latach 1486 - 1530 oraz 1540 - 1548 Wojanów był własnością Schaffgotschów z Chojnika. Od 1548 do 1553 r. wieś pozostawała we władaniu Johanna von Schaffgotsch auf Rohrbach (inna linia rodu). Mikołaj von Zedlitz auf (z) Neummerstadt (Płoniny) und (i) Schildau (Wojanowa) był przedostatnim z rodu Zedlitzów właścicielem Wojanowa. Kiedy Mikołaj zmarł, jego majątek został rozlosowany pomiędzy trzech synów w 1708 r. Tak to ostatnim z rodu panem w Wojanowie jest Krzysztof Leopold von Zedlitz, który 3 listopada 1727 r. sprzedaje dobra wojanowskie węgierskiemu hrabiemu von Garwathow. W taki oto sposób ród Zedlitzów rozstaje się ostatecznie z Wojanowiem. Syn węgierskiego hrabiego Franciszek Maksymilian von Garwath sprzedaje wieś, która stanowi majątek spadkowy po ojcu za kwotę 59000 talarów pani Klarze Franekberg (z domu  Matuschcka) z Miłkowa. Ojciec Klary w owym czasie jest właścicielem sporej części Rudaw Janowickich. Daniel von Buchs 25 lutego 1755 r. nabywa wieś. Jest on już właścicielem pobliskiego Bobrowa i Łomnicy. Kupiec jeleniogórski, jak na tamten czas, jest jednym z większych posiadaczy ziem w okolicy. Jego majątek w Wojanowie szacowano na 16676 talarów w 1765 r.


W Wojanowie w XVIII w. mieszkało około 358 ludzi, w tym 11 kmieci,21 chałupników, 26 zagrodników. Szczegółowo w 1786 r. we wsi mieszkało już 50 zagrodników, 12 kmieci, stał kościół z plebania katolicki oraz dwie szkoły katolicka i ewangelicka, dwa folwarki oraz dwór. W roku 1817 wieś po raz kolejny zmienia właściciela na Karla Sigismunda von Rothkirch, który zakłada w niej rodową siedzibę. Po jego śmierci spadkobiercy sprzedają Wojanów radcy sądowemu Królestwa Prus Karlowi Albrechtowi Ike. Karl dokonuje przebudowy pałacu po 1832 r., a 1839 sprzedaje majątek za pośrednictwem spółki handlu morskiego w ręce króla Fryderyka Wilhelma III. W ten sposób wieś wraz pałacem staje się prezentem dla córki króla Luizy - żony Fryderyka Niderlandzkiego.

Od tego czasu pałac po przebudowach wchodzi skład założeń parkowo-pałacowych pruskiego dworu.  Założenie to obejmuje posiadłość w Mysłakowicach oraz w Karpnikach. Około roku 1870 majątek przynosił swojemu właścicielowi 1543 talary dochodu. Trzy lata wcześniej przeprowadzono przez Wojanów linię kolejową, postawiono stację, nieco oddaloną od wsi, ale posiadającą piękny widok na Karkonosze i Rudawy Janowickie. W 1890 r. Wojanów przechodzi w ręce księżnej von Wied-Neuwied. Jest ona posiadaczką wsi przez okres I Wojny Światowej. W okresie międzywojennym w Wojanowie funkcjonują 2 gospody, w których jest około 20 miejsc noclegowych. W trakcie II Wojny Światowej w miejscowości działają obozy pracy dla przymusowych robotników.
Po wojnie pałac i jego zabudowania zmieniały się to w dom kolonijny, następnie stały się siedzibą gospodarstw państwowych. Szczegółowa historia pałacu znajduje się w opisach [pałace i dwory].


Od 1945 do 2011 r. wieś sukcesywnie się zasiedla, dzięki bliskości miasta Jeleniej Góry. Wieś głownie utrzymywała się z rolnictwa. Z danych wynika, że liczba gospodarstw rolnych spadła. W 1970 r. było ich około 106, w 1988 r. już tylko 28. We wsi funkcjonowała kopalnia kruszyw jak i mały zakład drzewny. Obie instytucje zatrudniały lokalną ludność. Część mieszkańców pracowała w zakładach Jeleniej Góry.   
Kościół w Wojnowie stanowi jeden z najcelniejszych obiektów zabytkowych w okolicy. Wzmiankowany był już w 1318 r. W dzisiejszych czasach widzimy budowlę gotycką wzniesioną w drugiej połowie XVI wieku. XV wieczny tryptyk gotycki pochodzący z tego kościoła znajduje się w muzeum Narodowym w Warszawie. W kościele zachowały się: drewniany strop kasetonowy z 1608 r., gotycka rzeźba z XV w., ambona z 1600 r. bogato zdobiona polichromią, ołtarze barokowe (główny i dwa boczne). We wnętrzu Kocioła i na zewnątrz znajduje się wiele herbów, całopostaciowe epitafia znanych rodzin szlacheckich jak Stange, Zedlitz, Runge, Schaffgotsch. Bogactwo to stanowi cenne źródło wiedzy historycznej z XVI i XVII w., które dotyczyło zarówno sztuki tego okresu, jak i kultury.


Literatura:
Kotlina Jeleniogórska – Bohdan W. Szarek  Wydawnictwo „Kraj” 1989rok
Słownik geografii turystycznej Sudety – Rudawy janowickie pod redakcja Marka Staffy 1998 rok wydawnictwo  I-Bis Wrocław

SiteLock