Kościoły, mauzolea
Rudawy Janowickie
turystyka, tajemnica, marzenia...

Historia Pisarzowic

Pisarzowice

490-550 m n.p.m.

Pisarzowice są dużą wsią położoną w dolinie Żywicy. Górna cześć Pisarzowic styka się z dolnymi zabudowaniami Rędzin.  Wieś wznosi się na wysokości około 490-550 m n.p.m. Ma charakter wsi łańcuchowej.Otoczona częściowo od strony wschodniej stokiem Gądka Górna, a od strony zachodniej Wzniesieniem Szaraka 605 m n.p.m.


Należy do gminy Kamienna Góra w powiecie kamiennogórskim.
Graniczy z miejscowościami takimi, jak Rędziny, Raszów i Szarocin.
Rędziny są wsią przemysłowo-rolniczą, leżącą na terenach o zróżnicowanej budowie geologicznej.
W dolnej części miejscowości znajdują się duże obszary użytków rolnych. Okoliczne łąki stanowią bardzo cenne skupiska roślin chronionych – swoisty raj botaniczny.


Historia
Nazwy miejscowości na przestrzeni lat: 1305 - Villa Scriptori, 1334 - Schreiberdorf, 1765 - Schreibendorf Ober-, Nieder-, Niptsch, 1810 - Schreibendorf Ober-, Nieder-, Anteil, 1933 - Schreibendorf, 1945 - Pisarzów, 1946 - Pisarzowice.

Jako wieś, powstała bardzo wcześnie. Źródła podają, że około 1300 roku w osadzie znajdował się kościół. Natomiast w 1305 roku Pisarzowice były uposażeniem biskupów wrocławskich. Atrakcyjne położenie umożliwiało ciągły wzrost wsi. Nawet zniszczenia w okresie wojen husyckich oraz wojny 30-letniej nie zakłóciły jej rozwoju i nadal była jedną z największych osad w regionie. Kiedy nastał XVII wiek w Pisarzowicach rozkwitło tkactwo chałupnicze. Władali wówczas wsią H. von Planiz oraz G.von Zedlitz.


Wiek później Pisarzowice podzielone były na trzy części: Dolne, Górne i Anteil (powyżej Górnych i Dolnych Pisarzowic, w miejscu zbiegu dolin).
W 1726 roku podatki płynące ze wsi wynosiły 1434 talary. Właściciele zmieniali się w kolejnych latach - i tak - w 1740 roku wieś staje się własnością barona von Kottowitz, następnie przechodzi w ręce ppłk. von Schele, kolejno do pana von Krauba. W 1765 część należy do hrabiego von Nimptscha (część Pisarzowic należąca do niego w tamtym czasie nosiła w nazwie dodatkowo jego nazwisko). W okresie władzy hrabiego von Nimptscha, jego cześć, przynosiła dochód w kwocie 1646 talarów. Mieszkało w niej 3 chałupników i 15 zagrodników.


Część Dolna i Górna Pisarzowic była wówczas własnością barona von Kottowitz, o wartości odpowiednio 6040 i 15239 talarów. Wymienieni są, jako mieszkańcy: 62 zagrodnicy, 26 kmieci, 90 chałupników, 23 rzemieślników. Jak na wieś – Pisarzowice były bogate, z dobrymi warunkami do uprawy roślin. Część mieszkańców pracowała w okolicznych lasach. W Pisarzowicach istniały dwie szkoły - katolicka i ewangelicka oraz karczma sądowa.
 Rozwój wsi przyśpieszyła w 1778 roku budowa Starego Traktu Kamiennogórskiego, po którym dyliżanse przewoziły pasażerów z Kamiennej Góry do Jeleniej Góry. W 1785 roku we wsi stał kościół, dom parafialny, 2 folwarki, dwór, 3 młyny wodne, 2 szkoły, 2 bielniki, a mieszkało w niej 96 chałupników, 77 zagrodników oraz 26 kmieci.
W 23 maja 1810 roku Pisarzowice nawiedziły ulewne deszcze. Po sześciu godzinach ulewnych opadów, wieś została całkowicie „zatopiona”. Straty były ogromne, duża część inwentarza zginęła, zalane zostały domy i pola uprawne.

Proszono wówczas o wsparcie dla powodzian.  W XIX wieku nadal istniał podział na trzy części wsi. Powstała wówczas nowa okazała rezydencja we wsi. Około 1840 roku osada była własnością H.W.M. von Craub und Krausendorf. W Anteil było 9 warsztatów tkackich, 19 domów i karczma z gorzelnią. W Dolnych stało 69 domów, kościół, szkoła ewangelicka wraz z nauczycielem, młyn do kory dębowej, młyn wodny, 24 krosna tkackie. W Górnym stał pałac, folwark z browarem i gorzelnią, 97 domów, 2 młyny wodne, tartak, bielnik, warzelnia octu, 28 krosien, cegielnia, 2 gospody, 3 handlarzy i 10 różnych rzemieślników. Kiedy liczba krosien spadała, wzrastała liczba zwierząt holowanych. Trzymano ponad 1000 szt. merynosów i 200 szt. bydła. Pisarzowice były w 1870 roku własnością majora oraz siostry von Thielau (majątek stanowił 1793 morgi).


Kiedy powstała grupa terenowa RGV, Pisarzowice zaczęły rozwijać się turystycznie i w końcówce XIX wieku stały się oficjalnym letniskiem. Do sukcesu przyczyniła się linia kolejowa uruchomiona 1905 roku z Kamiennej Góry go Kowar.
W 1925 roku właścicielem majątku był Pan von Schacka (majątek stanowił 551 ha). Po roku 1945 Pisarzowice nadal stanowiły wieś przemysłową, w której zlokalizowana była siedziba gminy. Pałac i budynki gospodarcze przejęto pod PGR. W 1961 roku. Stworzono nowy zakład przerobu dolomitu. Zawierał on kruszarkę i młyn, co umożliwiało produkcję poszukiwanej mączki dolomitowej. W 1987 roku został zamknięty ruch pasażerski na linii kolejowej. Nawet likwidacja PGR-u nie wpłynęła zbytnio na wieś - jak to miało miejsce w przypadku innych wsi na terenie Rudawskiego Parku Krajobrazowego. Pisarzowice obecnie nadal prężnie się rozwijają i dobrze funkcjonują.

SiteLock