Pałace

Mapa

Otwórz mapę
Rudawy Janowickie
turystyka, tajemnica, marzenia...

Pałac w Radomierzu

Radomierz powstał prawdopodobnie około 1300 r.. Z dokumentu z 1372 r. księżna jaworska, Agnieszka przekazała rycerzowi Clericusowi von Boltz wiele dóbr lennych należących do zamku Sokolec, w tym Radomierz. Następnie wieś była we władaniu Hansa Reymbabe oraz Rudiger Wiltberg, który odsprzedał posiadłość w 1389 r. panu Schindel.

Kolejnymi właścicielami byli von Donyn, von Zedlitz, Czirnau oraz Tschetschau. W 1442 r. wieś razem z zamkiem w Sokolcu przechodzi na własność rodziny von Nimptsch. W 1506 r. wykupił ją bogaty ród Schaffgotchów. Własnością rodziny, Radomierz, pozostawał do połowy XVII w. 17 grudnia zginął pan tych ziem Berhard von Schaffgotch przebity rapierem przez własnego służącego w Starej Kamienicy.


Z analiz zachowanych elementów architektonicznych oraz układu przestrzennego przypuszcza się, że dwór powstał za czasów rodziny Schaffgotchów. Monografista K. Eysymontt przypuszcza, że dwór ufundował Bernard I Schoff, który zmarł w 1559 r., pozwala datować najstarsze fragmenty. Kolejna przebudowa mogła nastąpić w 1612 r., kiedy właścicielem wsi i dworu został Bernard II Schoff.
Zniszczenia i grabieże wojny 30-letniej nie ominęły wsi Radomierz. W 1644 r. dwór uległ zniszczeniu, ale został szybko odbudowany.
W 1648 r. majątek przeszedł w ręce Valentina Rederna, pana na Proboszczowie i jego brata Erasmusa. Posiadali go do 1664 r.. W 1701 r. posiadłość nabył Karl Christoph von Zedlitz, ówczesny pan na Wojanowie. Kolejnymi właścicielami byli Elias von Beuchel, następnie jego syn, który rozpoczął budowę protestanckiego zboru. W latach 1724-1730 dwór był własnością pana von Bruckela, następnie posiadł ją Moritz Christian von Schweinitz, który posiadał tytuł koniuszego Marchii Brandenburskiej. W 1750 r. kolejnym właścicielem staje się Elias Gottlob von Beuchel, następnie został odziedziczony przez jego syna. Kolejnym posiadaczem dworu był Daniel von Buchs. Od r. 1772 właścicielką była przybrana siostra jego małżonki, Friederike Theodore von Buchs. Następna informacja o losach dworu pochodzi z 1779 r., gdy wybuchł pożar we dworze, w wyniku którego zginęły aż trzy osoby. W trakcie odbudowy zmienił się częściowo wygląd elewacji. Właścicielka majątku wyszła za mąż za Augusta von Uechtritz, który zamieszkiwał na zamku Czocha. W latach 1801 i 1833, dwór został poważnie uszkodzony przez pożary. Po nich nadano mu wygląd zbliżony do dzisiejszego. Posiadłość w rękach rodziny pozostawała do 1896 r..


Około 1917 r. we dworze istniał dom dziecka „Gotteshuld”. W 1921 r. jako właściciel dworu wymieniany jest Bruno Kaffler. Jego rodzina zamieszkiwała go do 1938 r.. Kolejnym właścicielem był Ewald Schoeller, który posiadał siedem fabryk papierniczych w Kotlinie Jeleniogórskiej. Przed zakończeniem II wojny światowej wyemigrował wraz z rodziną do Szwajcarii. Po II wojnie światowej dwór zamieszkiwało wiele rodzin.
W latach 50-tych dwór był zbyt mały, aby mógł pełnić funkcję biurową, w odróżnieniu od podobnych obiektów w okolicy. Brak remontów doprowadził niemal do katastrofy budowlanej. W 1999 r., sprzedano posiadłość w zamian za mienie pozostawione na terenach dawnej Rzeczpospolitej.


Do dziś trwają prace restauratorskie.
Położenie dworu pozwala przypuszczać, że była to rezydencja renesansowa, otoczona fosą. Dowodami na pochodzenie dworu są sklepienie beczkowe, jak i opaski okien oraz kartusze z herbami Schaffgotchów i Zedlitzów ponad portalem głównym. Z II połowy XVIII w pochodzą zwieńczenia okien i drzwi fasady głównej oraz lizeny sięgające ponad II piętro.
Dwór powstał na rzucie prostokąta, budowle ożywiają narożnikowe półokrągłe alkierze do wejścia głównego prowadzi kamienny most, co może wskazywać, że był on otoczony fosą.


Literatura:
1. Kapałczyński W., Napierała P. „Zamki, pałace i dwory Kotliny Jeleniogórskiej”. Fundacja Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej. Wrocław 2005.
2. "Słownik geografii turystycznej Sudetów. Rudawy Janowickie". Red. M. Staffa. Wyd. I-BIS. Wrocław 1998.
3. Ciołek M. "Romantyczna rezydencja w Wojanowie i jej twórcy: Fryderyk A. Stueler i Peter J. Lenne". http://www.dziedzictwo.pl
4. Portal Wiedzy Onet.pl. http://portalwiedzy.onet.pl

 

 

 

SiteLock