|
Rudawy Janowickie charakteryzują się występowaniem skał granitowych, które są odporne na wietrzenie. Sposób tworzenia się jaskiń w granicie jest odmienny od sposobu tworzenia się jaskiń krasowych (podlegających procesom rozpuszczania skał przez wody powierzchniowe i podziemne). Za głowiny czynnik tworzenia się jaskiń na tym terenie uważa się sieć spękań. Często jaskinie te maja charakter kilkumetrowych szczelin, komór lub schronów nawisowych. Największa jaskinia poznana w Rudawach, to jaskinia w Fajce o długości około 36 m. Jaskinie w Rudawach Janowickich były często schronieniem dla okolicznej ludności w czasie zawirowań wojennych. Fakt ten potwierdzają liczne kroniki. „Po zakończeniu tej pełnej okropności 30-letniej wojny wszyscy odetchnęli. Ale, że właśnie te miejscowości – Janowice, Radomierz, Miedzianka, Mniszków, Krzyżowa Hala, Ciechanowice i Trzcińsko nie wymarły, zawdzięczają to w części lasom i skalnym szczelinom pod Bolczowem i w jego okolicach, gdzie mieszkańcy tych wsi znajdowali schronienie.” „Lata 1639 – 40 były chyba najcięższe dla tych okolic. Ci biedni ludzie wraz ze swym bydłem uciekali tutaj i całymi tygodniami i miesiącami koczowali w leśnych parowach i skalnych kryjówkach.” Dora Puschman. Kronika ..... Największe skupisko jaskiń granitowych jest w okolicy Zamku Bolczów. Nie wszystkie jaskinie granitowe na obszarze Rudawskiego Parku Krajobrazowego zostały odkryte i opisane. Wiele z nich zostało zinwentaryzowanych z inicjatywy klubów jaskiniowych z Wałbrzycha i Żagania. W sumie zinwentaryzowano w Rudawach Janowickich 12 jaskiń. Wśród jaskiń granitowych znajdujących się na tym terenie można wyróżnić cztery ich typy: Poniżej znajduje się krótka ich charakterystyka. Jaskinie szczelinowe Przyczyną tworzenia się tego typu jaskiń jest przesuniecie się wzdłuż pionowych spękań dużych bloków skalnych. Jaskinie szczelinowe Nazwa | Położenie | wys./szer./dł.(m) | Uwagi | Schronisko Karoliny | Poniżej skał krowiarek na prawym brzegu Janówki około 470m n.p.m. | 1-2/0,4/4,5 | | Schronisko na Ściankach | Połowa wysokości masywy Ścianek około 540 m n.p.m. | 1-1,5/0,5/6 | kręta jaskinia, przejście ciasne | Schronisko Lwie | Południowo- zachodni stok Lwiej Góry | 1-3/1-1,5/5,5 | składa się z 2 części | Jaskinie szczelinowo-zawaliskowe W trakcie otwierania się spękań może spowodować zawaleniem się masywu do powstałej szczeliny. Nazwa | Położenie | wys./szer./dł.(m) | Uwagi | Schronisko Wysokie | U podnóża muru zamkowego Bolczów. Od strony północno wschodniej. Obok Schroniska Zamkowego około 550 m n.p.m. | 1,5-1,8/1/5 | W stropie jaskini znajduje się komin, przez który dociera światło z zewnątrz. | Schronisko na Półce | U podnóża muru zamkowego Bolczów. Od strony wschodniej, na półce skalnej około 555 m n.p.m. | 1,5-2/0,5/5,5 | | Schronisko Strażnicze | Poniżej muru od strony wschodniej, w niewielkim skupisku skalnym około560m n.p.m. | 3,5/0,7/5,5 | Strop jaskini ma kilka okien dopuszczających światło z zewnątrz | Tunel pod Skalnym Mostem | Dolna część Skalnego Mostu około 610 m n.p.m. | 2-2,25/0,5-0,9/6,5 | Wejście łatwo dostępne | Jaskinie rumowiskowe Tworzą się w miejscach zgrupowania się bloków skalnych będących wynikiem osunięcia się. Nazwa | Położenie | wys./szer./dł.(m) | Uwagi | Schronisko Zamkowe | U podnóża muru zamkowego Bolczów. Od strony północno wschodniej, około 550 m n.p.m. | 1,6/2/5,5 | Składa się z 2 komór | Komora pod Bolczowem | Od Zamku Bolczów w kierunku południowo – wschodnim na wysokości 520 m n.p.m. | 1-2,5/1,5-4,5/8,5 | składa się z dwóch części | Schronisko Starościńskie | Masyw Starościńskich Skał, północno-zachodni stok Lwiej Góry około 700 m n.p.m. | 1,5/4/9 | wejście stromo w dół do wnętrza jaskini | Jaskinie śródblokowe Tworzą się na skutek usunięcia zwietrzeliny spomiędzy trzonów skalnych. Nazwa | Położenie | wys./szer./dł. | Uwagi | Schronisko w Bramce | Południowo- zachodni stok Bramki około 460 m n.p.m. | 1,2-2,3/2/5 | | Jaskinie złożone Zawiera cechy jaskiń: szczelinowych, rumowiskowych i zawaliskowych Nazwa | Położenie | wys./szer./dł. | Uwagi | Jaskinia w Fajce | Masyw Fajki, północna część Janowickiego grzbietu około 600 m n.p.m. | 2,25-10/0,8/36 | Jaskinia kilkuczęściowa. Posiada kilka wejść | Literatura:Daszkiewicz M. Nowe Schroniska w Rudawach Janowickich. 2003 za Przyroda Sudetów. Tom 7 red. Bożena Gramsz. Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze oraz Zachodnio-Sudeckiego Towarzystwa Przyrodniczego. Jelenia Góra 2004Furtak M. Jaskinie Rudaw Janowickich za Przyroda Sudetów. Tom 7 red. Bożena Gramsz. Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze oraz Zachodnio-Sudeckiego Towarzystwa Przyrodniczego. Jelenia Góra 2004Wojtoń A. Nowości Sudeckie. 2003 za Przyroda Sudetów. Tom 7 red. Bożena Gramsz. Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze oraz Zachodnio-Sudeckiego Towarzystwa Przyrodniczego. Jelenia Góra 2004
|
